.

Teïstiese evolusie en Intelligente Ontwerp

Deur Jaco Steyn op 1 Desember 2012

Wetenskaplikes gebruik sekere metodes om kennis aangaande die werklikheid te verkry. Hulle het alreeds geweldig baie kennis aan ander mense beskikbaar gestel i.v.m. alledaagse gebeurtenisse en kon op grond van daardie metodes, baie toekomstige gebeurtenisse en uitkomste van eksperimente, korrek voorspel het. Sodoende is baie mense gehelp deur die mediese wetenskappe en is mense se lewens tot 'n sekere mate vergemaklik deur veral die hedendaagse elektroniese tegnologieë. Daar is egter nog steeds baie dinge wat vir mense duister en onbekend is en waaroor die hedendaagse wetenskappe nog oor geen antwoorde beskik nie. Goeie voorbeelde van sodanige onbekende terreine is watookal die ontstaan van die heelal en alle vorms van lewe op aarde voorafgegaan het; asook die verband tussen die menslike bewussyn en die brein. Terwyl baie mense eerlik genoeg is om te erken dat hulle nog nie heeltemal met sekerheid kan sê dat hulle werklikwaar weet wat die antwoorde op daardie vrae is nie, is daar ánder mense wat op dogmatiese wyse te kenne gee dat hulle wéét dat God al hierdie dinge geskep het, of dat hulle wéét dat wetenskaplikes op die ou end al daardie dinge sal kan verklaar deur gebruikmaking van huidige empiriese en rasionele wetenskaplike metodes. Daar is dus aan die een kant Godsdienstige Fundamentaliste wat openlik aan andere te kenne gee dat hulle "weet" dat húlle God die Skepper is van alles, terwyl daar aan die ander kant "filosofiese" materialiste en ateïste is wat reken dat húlle "weet" dat dit belaglik is om te glo dat 'n Intelligente Skeppergod alle dinge geskep het! Die probleem is dat albei hierdie groepe onverdraagsaam is teenoor alle ander mense wat nie met hul ongegronde aannames saamstem nie.

Godsdienstige Fundamentaliste glo dat 'n Persoonlike God die heelal "vanuit niks" geskep het. Hierdie veronderstelde God was ook die inisieerder van die skepping van alle vorms van lewe. Of lewe nou ontstaan het as gevolg van evolusionêre prosesse en of God alle spesies afsonderlik geskep het; almal van hulle stem saam dat God die hele proses as't ware aan die gang gesit het. Hulle glo dat daar 'n stadium was waarop die heelal nie bestaan het nie, maar dat 'n Persoonlike God wat buite Tyd en Ruimte is, die skepping daarvan voorafgegaan het. Voorstanders van Teïstiese Evolusie (TE) glo dat God die oorspronklike Outeur is van evolusie en dat Hy die gang van die geskiedenis sodanig beplan het dat evolusionêre prosesse uiteindelik die geboortes van die eerste mense (met siele) tot gevolg sou hê. Die voorouers van die eerste mense op aarde was dus "aapmense". God se hoofdoel met evolusie was volgens hulle die uiteindelike ontstaan van die "kroon van God se skepping", naamlik die mensdom! Terwyl ateïste aanneem dat daar 'n natuurlike en rasionele verklaring moet wees vir beide die ontstaan van die heelal én die ontstaan van lewe op aarde, glo Godsdienstige Fundamentaliste dat 'n Persoonlike en Intelligente, Almagtige Wese al hierdie dinge vooraf beplan het.

Daar is sekere wetenskaplike teorieë wat deur die meeste hedendaagse wetenskaplikes aanvaar word, soos bv. die oerknalteorie en die evolusieteorie. Sommige Godsdienstige Fundamentaliste aanvaar egter nié die geldigheid van hierdie teorieë nie, omdat hulle beweer dat dit wetenskaplikes se eensydige pogings is om die ontstaan van die heelal en alle lewe daarbinne, te verklaar sónder die inagneming van 'n Almagtige Skepper. Daar is egter sekere dinge waarvoor wetenskaplikes nog hoegenaamd nie genoegsame kennis en empiriese getuienis het nie, soos bv. watookal die ontstaan van die heelal voorafgegaan het en hoe die replisering van DNS en lewende organismes aanvanklik begin vorm aanneem het vanuit anorganiese materie. Terwyl baie nie-godsdienstige wetenskaplikes vol vertroue is dat hierdie dinge eendag verklaar sal word met behulp van empiriese wetenskaplike metodes, glo voorstanders van TE dat slegs die werklikheid van 'n Persoonlike God as die "Eerste Oorsaak" (Engels: First Cause) van beide die oerknal (Engels: Big Bang) én die ontstaan van die eerste lewende organismes, beskou kan word.

Voorstanders van TE aanvaar die getuienis vir evolusionêre prosesse, maar dring daarop aan dat God die eerste lewende organisme geskep het wat lateraan gelei het tot die ontstaan van Homo sapiens sapiens; terwyl voorstanders van Intelligente Ontwerp (IO) reken dat die kompleksiteit van sekere organismes daarop dui dat dit nié die gevolg is van jarelange evolusionêre prosesse nie, maar wel dat dit deur 'n Intelligente Ontwerper as't ware "vanuit niks" aanmekaar gesit is. IO-ondersteuners verwys na die flagellummotor as 'n goeie voorbeeld van 'n lewende organisme wat sodanig gekompliseerd is dat die tussenstadia daarvan nié afsonderlik in die natuur kan voorkom nie. George Claassen verwys as volg op bl. 122 van sy boek Geloof, bygeloof en ander wensdenkery, na een van die prominente ondersteuners van IO, Michael Behe, se ongeldige argumente oor "irreducible complexity":

Navorsing deur die reproduktiewe bioloog Jack Cohen en die wiskundige Ian Stewart, mede-outeurs van Figments of Reality, Evolving the Alien en The science of Discworld, toon juis dat 'n hele aantal voorbeelde van tussenstadia by die flagellummotor in die natuur voorkom. Dit word beskryf in hul boek Appearance of design. Daar is beslis nie net één flagellummotor, één oog, één oor, één long, één vlerk wat dui op 'n Intelligente Ontwerper se hand nie. Die geduldige en swygsame hand van evolusie het oor miljoene jare honderde voorbeelde van tussenstadiums van flagellummotors, oë, ore, longe en vlerke ontwikkel en doen dit steeds.

Baie voorstanders van TE glo in beide die geldigheid van die idee dat die mensdom ontwikkel het vanuit nie-menslike voorouers, én die verhaal van die sondeval wat gebaseer is op 'n sekere interpretasie van die Genesisverhaal. Volgens die dogma oor die sondeval was daar 'n stadium waarop die wêreld perfek was en daar ook geen dood op aarde was nie. Ná Adam en Eva se ongehoorsaamheid het mense, sowel as alle ander lewende organismes, sterflik geword. Die probleem hiermee is dat dit nie rym met die jarelange prosesse van geboortes en sterftes wat deel was van die mutasies en natuurlike seleksie wat aanleiding gegee het tot die ontstaan van nuwe spesies nie. Aan die ander kant aanvaar baie tradisionele Christelike TE-ondersteuners die "natuurlike" getuienis vir evolusie, terwyl hulle óók "onnatuurlike" wonderwerke soos die geboorte van Jesus uit 'n maagd en Sy fisiese opstanding uit die dood, aanvaar. In 'n sekere sin is kreasioniste eintlik méér konsekwent in hul denke omdat hulle Bybelse wonderwerke soos die genesing van Lasarus, 'n donkie wat kan praat én die "wonderwerk" van God se skepping van alle spesies "vanuit niks", aanvaar!

Dit is van wesenlike belang dat besef word dat enige stellings oor dit wat nog nié deur huidige wetenskaplike "empiriese" metodes verklaar of genoegsaam verduidelik kan word nie, as "metafisiese aannames" of "stellings gebaseer op geloof", beskou moet word. Sodanige stellings is nie noodwendig skadelik vir diegene wat dit aanvaar nie en kan hulle selfs help om meer sinvol te lewe. Die probleme begin wanneer godsdienstiges metafisiese aannames maak wat indruis teen dit wat alreeds voldoende deur wetenskaplikes bewys is. Kreasioniste en IO-ondersteuners is goeie voorbeelde hiervan omdat hulle hul godsdienstige idees as't ware stel teenoor dit wat alreeds deur wetenskaplikes as korrek bewys is. TE-ondersteuners aanvaar wel dit wat as "wetenskaplik aanvaarbaar" beskou word deur die meeste hedendaagse wetenskaplikes, maar hulle maak soms bewerings wat op die oog af belaglik voorkom omdat hulle poog om Bybelse wonderwerke op 'n manier te integreer met beide alledaagse natuurlike gebeure en aanvaarde natuurwette. Die idee dat evolusionêre prosesse aanleiding gegee het tot die ontstaan van miljoene spesies, rym doodeenvoudig nie met die idee dat die aarde op 'n stadium perfek was en dat daar toe geen dood op aarde was nie. Idees omtrent die maagdelike geboorte en fisiese opstanding van Jesus rym ook nie met die waarnemings van wetenskaplikes dat so-iets nog nóóit plaasgevind het nie.

Francis Collins is een van die wêreld se vooraanstaande wetenskaplikes en ondersteuners van TE. Hy was voorheen een van die toonaangewende denkers wat betrokke was by die Human Genome Project. Op bladsye 159 tot 166 van Sam Harris se boek The Moral Landscape, kritiseer hy die maniere waarop Francis Collins probeer om Evangelies-Christelike idees te versoen met hedendaagse idees oor evolusie. Terwyl Collins aan die een kant voorbeelde vanuit die skoonheid en prag van die Natuur gebruik om die wonderlike aard van sy Persoonlike God en die geldigheid van Bybelse idees oor Jesus, aan mense voor te hou, erken hy aan die ander kant dat daar oorweldigende getuienis is vir die geldigheid van die evolusiehipotese. Collins gebruik ook sy eie persoonlike ondervindings om die geldigheid van Fundamentalistiese Christelike idees te probeer regverdig. Hy het byvoorbeeld vroeër in sy lewe op 'n veryste waterval in 'n woud afgekom wat in drie groot stukke verys was. Hy het hierdie ondervinding gebruik as voorbeeld van die Natuur wat die Drie-Enige aard van God aan hom getoon het! Francis Collins vergeet gerieflikheidshalwe dat daar baie meer voorbeelde vanuit die geskiedenis en die Natuur is wat daarop dui dat so 'n veronderstelde God dalk nié so liefdevol is as wat sy ondersteuners sou wou glo nie. 'n Baie "slim" en hooggeplaaste wetenskaplike kan dus baie "dom" dinge kwytraak!

Die IO-beweging het blykbaar ontstaan as gevolg van sommige kreasioniste se besluit om anti-evolusieleer idees deel te maak van Amerikaanse skole se leerplanne. Omdat kreasionisme as 'n godsdiensgebaseerde teorie beskou word in baie Amerikaanse state, word dit nié toegelaat as deel van staatskole se leerplanne nie en gevolglik verwys IO-ondersteuners op slinkse wyses so min as moontlik binne hul publikasies en webruimtes na die eienskappe van hul God / "Intelligente Ontwerper", om sodoende hierdie wetgewing te systap. Dit is egter bekend dat die meeste van hulle wel glo in die God van die tradisionele Christendom. Dit is egter baie moontlik dat politieke motiewe by sommige IO-organisasies swaarder weeg as godsdienstige motiewe. George Gilder en Bruce Chapman was medestigters van die mees prominente IO-organisasie, die Discovery Institute. Daar is interessante inligting oor Bruce Chapman se politieke agtergrond op die instituut se webblad:

A former Director of the United States Census Bureau (1981-1983), Mr. Chapman also served as Deputy Assistant to President Ronald Reagan from 1983 to 1985 and simultaneously held the position of Director of White House Office of Planning and Evaluation. In 1985 he was appointed United States Ambassador to the United Nations Organizations in Vienna, Austria, serving through 1988. He received the State Department's Superior Honor Award. His diverse responsibilities included such subject areas as nuclear proliferation, refugees, economic development and narcotics control.

Daar is verskeie pro-Israel artikels op dieselfde webblad, soos o.a. hierdie artikel geskryf deur 'n "senior fellow" van die instituut. Waarom is hierdie organisasie so openlik pro-Israel, indien dit veronderstel is om hoofsaaklik krities te wees teenoor die evolusieleer? Daar is tog baie Moslems wat ook aktief betrokke is by die veldtog om die skeppingsleer of IO te propageer, soos bv. Harun Yahya. Sodanige Moslems sal heel waarskynlik nié tuisvoel binne die Discovery Institute nie! Die ander medestigter George Gilder, is skrywer van die boek The Israel Test. Hierdie boek is propvol blatante pro-Israel propaganda. Hier is 'n gedeelte van die produkbeskrywing daarvan op Amazon.com:

Gilder reveals Israel as a leader of human civilization, technological progress, and scientific advance. Tiny Israel stands behind only the United States in its contributions to the hi-tech economy. Israel has become the world's paramount example of the blessings of freedom [!].

Die filosofie van godsdiens, veral die positiewe en negatiewe invloede van gelowe op die sosiale en politieke lewensterreine, is Jaco se belangstellingsveld.
Selfoon: 083 384 1115. E-pos:

.

Sluit by ons aan

Klik hier om lid te word van die Sentrum vir Eietydse Spiritualiteit. Word per e-pos in kennis gestel en kry afslag op dagkonferensies, kursusse, boeke, DVD's ens.

Dr. Piet Muller: Die Evangelie van Thomas

Die Evangelie van Thomas - met verklarende aantekeninge

Dr. Piet Muller se groot werk, Die Evangelie van Thomas – met verklarende aantekeninge nou op SES in PDF formaat (1.3 MB) of Kindle weergawe (0.5 MB).

Die Dans met God

Die Dans met God

Boek:  Die Dans met God (2015) deur Dr. Abel Pienaar. Die eens onaantasbare dogmas wat aan ons as die absolute waarheid voorgehou was, word nou al hoe meer bevraagteken. Dit beteken egter nie dat wanneer iemand nuut dink oor God en geloof, so 'n persoon nie ook spiritueel is nie. Die teendeel is eerder waar. Die boek is beskikbaar in boekwinkels (R189) en kan ook bestel word by Naledi Uitgewers.

DVD: Saam op soek na God

Saam op soek na God

Gewone mense en bekendes word gevra om oor hulle oortuigings en geloof te praat. Vrae soos: Wie is God vir jou?
Het jy enige bewyse van God se bestaan? Ons het gelowiges tot ateïste, new agers tot wikka hekse gaan vra. Die DVD kos R130 maar vir Sentrum (SES) lede net R110.

Boek: Hier staan ek...

Duisende Afrikaanse mense voel verwyderd van fundamentalistiese sienings van Christenskap en verlaat die tradisionele kerke in hul hordes. Hulle voel dikwels skuldig en alleen en is onder die indruk dat daar iets met hulle fout is. Hulle soek nuwe Afrikaanse gespreksgenote en gemeenskappe waarin hulle hul nuwe spiritualiteit kan uitdruk. Hierdie boek is die resultaat van sodanige gesprekke. Beskikbaar by Griffel of bestel direk by Boekblik.

Jesus van Nasaret

Jesus van Nasaret

Boek:  Jesus van Nasaret (2009) deur Prof. Sakkie Spangenberg. "In Jesus van Nasaret is Spangenberg op sy beste. Hy skryf oor die feilbaarheid van die Skrif en verduidelik uit 'n suiwer historiese oogpunt hoe Israel ontstaan en wie Jesus was." Beskikbaar by Kalahari, Exclusive Books, Protea Boekwinkel, of by die skrywer.

Stuur vir ons 'n brief

Ons stel belang in jou reaksie en kommentaar op enige gegewe artikel en jou denke rondom die soeke na eietydse spiritualiteit. Besoek asb. hierdie bladsy vir meer inligting.

.

Kopiéreg © spiritualiteit.co.za

.