Is die Evangelies die Woord van God?

Deur Prof. Neels Moolman op 1 Januarie 2012

Ter inleiding

In my soeke na antwoorde betreffende die Christelike geloof, het my gewese predikant aanbeveel dat ek 'n boek lees van George McDowell. Die boek is in Afrikaans vertaal en die titel is Bewyse vir die Christelike Geloof. Nadat ek die boek gelees het, het ek meer vrae as antwoorde gehad want dit het my bewus gemaak van vrae waaraan ek nie eens gedink het nie. Die boek handel oor die Apologetika wat 'n onderafdeling van die Teologie is en wat verdedigings bied vir die geloof in God en bewyse bied vir die Christelike geloof. Die outeur, soos alle Apologete, bied 'n geweldige klomp bewyse ter verdediging van die Bybel en die Christelike geloof vanuit die Geskiedenis asook die Argeologie. Die boek beklemtoon die morele waardes wat deur Jesus verkondig is. Ook baie van die profesieë wat in die Ou Testament voorkom, wat volgens die outeur vervul is, word aangehaal.

Geen enkele monoteïs durf dit waag om te beweer dat die Ou of Nuwe Testamente gekritiseer kan word nie. Niemand durf dit waag om die uitlatings van Jesus of Moses te bevraagteken rakende die wel en wee van die mensdom nie. In 'n hof word daar egter van 'n getuie verwag om die waarheid te praat, die waarheid en niks anders as die waarheid nie. 'n Mens wonder of die Christene en veral die predikante wel hierdie eed eerbiedig in hul prediking? My ondervinding is dat daar soms halwe waarhede gepredik word ten einde die gemeentes in die duister te hou oor die ander helfte. Nog nooit het ek enige predikant in 'n kerk of op TV of Sondagskool onderwyser gehoor wat 'n poging aangewend het om die teenstrydighede in die Evangelies te verklaar nie. Gewoonlik word daar bo-oor hierdie teenstrydighede gelees en word dit baie skouerophalend en oppervlakkig hanteer.

Elkeen van die vier evangelies bevat 'n magdom van beskrywings van gebeure wat óf uniek slegs in daardie evangelie voorkom, óf wat in meer as een of al vier die evangelies voorkom. Algemene verhale wat in teenstrydigheid met mekaar voorkom, laat groot vrae ontstaan oor die outentisiteit van die Bybel as die "VOLMAAKTE WOORD VAN GOD" en beklemtoon liewer die feit dat die Bybel mense se woorde is oor God. Indien sekere vertellings uniek slegs in een evangelie voorkom, laat dit ook ernstige vrae ontstaan. 'n Mens sou dus verbaas wees as 'n besondere belangrike gebeurtenis slegs deur een van die evangelies genoem word, soos byvoorbeeld Jesus se hemelvaart op die dag van sy opstanding. Op ander plekke weer, word vele insidente baie anders beskryf deur twee of meer van die skrywers.

As hulle dit raak lees, is Christene dikwels stomgeslaan en verbaas oor die bestaan van sulke teenstrydighede tussen die evangelies. Die rede hiervoor is dat daar herhaaldelik aan hulle gesê word met die grootste versekering dat die outeurs ooggetuies was van die gebeure wat beskryf is.

Die laaste woorde van Jesus

Die laaste woorde van Jesus aan die kruis is 'n groot verleentheid vir Christene. Eerstens is daar vier verskillende weergawes in die evangelies van Matheus, Markus en Lukas. Hierdie verse vorm deel van 'n Christelike leerstelling van hemelse inspirasie. As God hierdie skrywers geïnspireer het, waarom het Hy hulle dan geïnspireer om verskillende woorde te skryf? Hierdie verse bevat veel meer as slegs verskillende woorde, maar bevat totaal verskillende konsepte.

Die "laaste woorde" van Jesus word soos volg weergegee:

Indien God die evangelie skrywers geïnspireer het, en as hulle gereken het dat Jesus die Seun van God is, waarom bestaan hierdie diskrepansie oor die laaste woorde van God of seun van God op aarde? Hoe kan hierdie verse deel wees van 'n "heilige inspirasie"? Die teenargument van sommige Christene is dat Jesus al hierdie woorde gesê het. Hoekom het nie een van die "heilige inspirasies" dan al die woorde weergegee nie? Dit blyk asof die mees redelike stelling is die een in Aramees, wat Jesus se spreektaal was. Hierdie stelling egter laat meer vrae ontstaan.

Die laaste woorde van Jesus volgens Matheus en Markus verteenwoordig 'n ewige misterie vir die Christelike geloof. Waarom het Jesus gedink dat God hom verlaat het? Daar bestaan drie moontlikhede:

Is Jesus God?

In die eerste vers stel Johannes dit dat Jesus homself gelyk stel aan God sy Vader. In die tweede vers beweer Johannes dat Jesus gesê het dat sy Vader groter is as hy. Athanasius het die eerste vers aanvaar en aangeneem dat God en Jesus gelyk is, m.a.w. dat Jesus God is. Arius het die tweede vers aanvaar. Dit het aan die begin van die vierde eeu gelei tot 'n hewige argument en uiteindelik tot die eerste raad van kerke.

'n Mens kan nou tereg vra: Watter een is reg? Kan die Heilige Gees van God dan regte en verkeerde weergawes inspireer? Dit laat die wenkbroue lig oor die stelling dat die Bybel die woord van God is.

Die dood van Judas

Watter een van hierdie twee stories is nou deur die Heilige Gees geïnspireer en watter een nie? Die beste verklaring waarmee vorendag gekom is, is dat Judas homself gehang het, en na drie dae opgeswel en opgeblaas het en toe hulle die tou los sny het hy oopgebars.

Wanneer is Jesus gekruisig?

Die derde uur van die dag was 9-uur v.m. en die sesde uur was 12-uur die middag.

Jesus se apostels

Die eerste lys sluit in Lebbaeus en Thaddaeus en slegs een Judas terwyl die tweede lys twee Judasse insluit.

Is dit redelik om te glo dat Mattheus en Lukas nie die twaalf apostels geken het nie?

Mattheus en Levi

Jesus was besig om te loop toe hy 'n belasting gaarder sien, wie se naam Mattheus of Levi was. Is die evangelie dus deur Mattheus of Levi geskryf?

Jesus se arres

Watter een van hierdie stories is deur die Gees van God geïnspireer en watter een nie?

Die Kanaänitiese vrou

Was die vrou 'n Kanaäniet of 'n Griek? 'n Mens kan nou vra of dit 'n verskil maak. Die antwoord is ja, beslis as beide bronne aanspraak daarop maak dat hulle deur die Heilige Gees van God geïnspireer is.

Die Laaste Avondmaal

Weereens, dit maak 'n verskil in die lig van die aanvaarding dat die Bybel skrywers deur die Heilige Gees geïnspireer is.

Wat het Jesus gedrink aan die kruis

Hier is twee verskillende outeurs se weergawe van dieselfde insident naamlik Jesus aan die kruis. Die eerste is Mattheus wat se dat hulle Jesus asyn gegee het om te drink (ou wyn) gemeng met gal wat 'n produk is wat vervaardig word van die eike boom. Dis daardie tyd gebruik as 'n bestanddeel vir medisyne en ink.

Markus aan die ander kant, se weer dit was wyn gemeng met mire wat 'n tipe gom of harpuis is. Markus se evangelie het voor Mattheus verskyn en dit blyk asof laasgenoemde onseker was wat Markus bedoel het.

Die Hoë Priesters

Die Hoë Priesters het Jesus ter dood veroordeel omdat hy volgens hulle Godslasterlik was. Die Hoë Priesters het hom gevra of hy Christus, die seun van God is. Hierop het Jesus soos volg geantwoord volgens die evangelies:

Die teenstrydighede in die vier evangelies is verstaanbaar. Nie een van hulle was teenwoordig tydens die gebeure nie en vertel wat hulle gehoor het.

Wie het Jesus se kruis gedra?

In Markus se weergawe het die soldate Simon geforseer om die kruis te dra. In Johannes se weergawe, het Jesus sy eie kruis gedra. Wie is reg? Nie een van hulle kan seker wees nie want hulle was nie daar nie. Meeste Christene verkies Johannes se storie omdat dit meer dramaties is.

Die Opstanding

Die vier evangelies rapporteer verskillende weergawes van die opstanding.

Mens kan nie help om te wonder waarom die medewerkers van die Bybel nie 'n poging aangewend het om hierdie sentrale gebeurlikheid van die opstanding te sinkroniseer nie. Die "oorspronklike teks van God se woord" bevat nie 'n eenvormige storie oor hierdie belangrike gebeurtenis nie. Die Bybel leser het die reg om te vra wat werklik gebeur het.

Die apostels se reaksie op hierdie fenomenale gebeurtenis is merkwaardig. Hulle het nie 'n woord geglo van wat die vroue hulle vertel het nie. "En hul woorde het vir hulle soos onsinnige praatjies gelyk." (Lukas 24:11). Johannes (20:9) bevestig dit: "Want hulle het nog nie die Skrif verstaan dat Hy uit die dode moes opstaan nie." Dis heel onverstaanbaar. Regdeur die vier evangelies is Jesus se woorde verkondig dat hy sou sterf en opstaan uit die dode, maar steeds, teen die einde weet hulle niks daarvan nie.

Jesus se Hemelvaart

Die weergawes van Jesus se hemelvaart is ook teenstrydig.

Die belangrikste gebeurlikheid in Jesus se lewe, soos opgeteken in "God se woord" was ongetwyfeld die opstanding en die hemelvaart. Die evangelie skrywers het vertel van baie belangrike detail maar 'n mens vind dit moeilik om te verstaan waarom die sentrale gebeurtenis waarop die Christelike geloof gebou is, so afgeskeep is. Indien Jesus ten aanskoue van almal, of slegs van die dissipels, opgevaar het na die hemel. Sou die nuus op die eerste dag al deur die strate van Jerusalem versprei het soos 'n veldbrand. Mense het groot belangstelling getoon in die verhoor en kruisiging van Jesus. Daar bestaan egter geen Romeinse of Joodse historikus wat 'n enkele woord gerep het oor hierdie verruklike gebeurtenisse nie. Die evangelie skrywers self openbaar slegs die mees basiese kennis daarvan. Hulle kon ook nie ooggetuies wees nie weens hul opponerende weergawes oor hierdie mees belangrike gebeurtenisse.

Gevolgtrekking

Indien daar 'n paar teenstrydighede was in die Nuwe Testament kon 'n mens probeer het om 'n redelike verklaring daarvoor te soek, soos byvoorbeeld 'n menslike fout en beperking. Indien ons na hierdie teenstrydighede kyk, kan 'n mens nie anders nie as om te glo dat die Heilige Gees nie die inspirasie was nie en dat die Bybel en dan veral die Nuwe Testament, nie God se woord is nie maar menslike weergawes wat oor Jesus se doen en late geskryf het.

Prof. Neels Moolman
Department of Criminology & Criminal Justice
University of Limpopo

Sluit by ons aan

Klik hier om lid te word van die Sentrum vir Eietydse Spiritualiteit. Word per e-pos in kennis gestel en kry afslag op dagkonferensies, kursusse, boeke, DVD's ens.

Die Dans met God

Die Dans met God

Boek:  Die Dans met God (2015) deur Dr. Abel Pienaar. Die eens onaantasbare dogmas wat aan ons as die absolute waarheid voorgehou was, word nou al hoe meer bevraagteken. Dit beteken egter nie dat wanneer iemand nuut dink oor God en geloof, so 'n persoon nie ook spiritueel is nie. Die teendeel is eerder waar. Die boek is beskikbaar in boekwinkels (R189) en kan ook bestel word by Naledi Uitgewers.

DVD: Saam op soek na God

Saam op soek na God

Gewone mense en bekendes word gevra om oor hulle oortuigings en geloof te praat. Vrae soos: Wie is God vir jou?
Het jy enige bewyse van God se bestaan? Ons het gelowiges tot ateïste, new agers tot wikka hekse gaan vra. Die DVD kos R130 maar vir Sentrum (SES) lede net R110.

Boek: Hier staan ek...

Duisende Afrikaanse mense voel verwyderd van fundamentalistiese sienings van Christenskap en verlaat die tradisionele kerke in hul hordes. Hulle voel dikwels skuldig en alleen en is onder die indruk dat daar iets met hulle fout is. Hulle soek nuwe Afrikaanse gespreksgenote en gemeenskappe waarin hulle hul nuwe spiritualiteit kan uitdruk. Hierdie boek is die resultaat van sodanige gesprekke. Beskikbaar by Griffel of bestel direk by Boekblik.

Jesus van Nasaret

Jesus van Nasaret

Boek:  Jesus van Nasaret (2009) deur Prof. Sakkie Spangenberg. "In Jesus van Nasaret is Spangenberg op sy beste. Hy skryf oor die feilbaarheid van die Skrif en verduidelik uit 'n suiwer historiese oogpunt hoe Israel ontstaan en wie Jesus was." Beskikbaar by Kalahari, Exclusive Books, Protea Boekwinkel, of by die skrywer.

Stuur vir ons 'n brief

Ons stel belang in jou reaksie en kommentaar op enige gegewe artikel en jou denke rondom die soeke na eietydse spiritualiteit. Besoek asb. hierdie bladsy vir meer inligting.

Kopiéreg © spiritualiteit.co.za