In die naam van...

Deur Frik van Eeden op 1 Junie 2011

Iemand vra onlangs op 'n blog, waarom sommige Christene so aggressief raak as iemand hulle geloof bevraagteken en kritiek uitspreek teenoor hulle belydenisse. Sommige Christene (ongelukkig ontstellend baie) lewer kommentaar teenoor hulle kritici en ateïste wat 'n dronk matroos se mond sal laat oophang. Enkele voorbeelde (so goed ek dit kan onthou):

Teenoor Richard Dawkins:
"...you're a sick heathen motherfucker who is not worthy to take the name of Jesus into your foul cocksucking mouth..."
"...on the day of the Lord, may your balls be fried in the fires of hell..."
(Daar is bladsye vol sulke opmerkings op Dawkins se website).

Van Christene in die RSA teenoor die NHN- en SES-lede:
"...jy's 'n vieslike, vuilbek ateïs en as jy vir ewig in die helse vure brand sal ek en my mede-gelowiges vir jou sit en lag..."
"...ek kannie wag vir die dag dat die Duiwel vuurwarm kole in jou gat opdruk nie. Hou jou vuil ateïstiese bek van Jesus af..."
"...julle SES-ouens het die f----n plot verloor..."
en vele meer.

Geen beredeneerde argumente nie. Niks wat enige intellektuele insig en waarde toevoeg nie. Net 'n gevloek! Net emosionele uitbarstings en veroordelings.

Selfs hooggeleerde Christenleiers en -akademici – hoewel hulle nooit vloek en skel nie – laat hul aggressie teenoor andersdenkendes deurskyn in hul woordkeuses. Laasgenoemde sinspeel altyd op die gevolge van diesulkes se keuses – lees tussen die lyne: "jy gaan in die hel brand jou bliksem en ek geniet dit nou-al om daaroor te dink!"

Hoekom reageer sommige Christene so? Uit my eie ondervinding, dink ek die rede is die volgende:

  1. Hulle weet hulle glo aan 'n denkbeeldige stelsel wat nie met rasionaliteit en logika ondersteun en verdedig kan word nie. En hou nie van die spieël wat voor hulle opgehou word nie.
  2. Sommiges weet dat die Bybel, wat al ondersteunende dokument is wat hulle ter hand het, so vaag en vol anomalieë is dat dit 10 000+ sektes voortgebring het.
  3. Hulle weet dat die "multi-interpreteerbaarheid" wat die Bybel kenmerk asook groepskulture, meebring dat daar tot nou toe geen kerkeenheid onder al die denominasies bewerkstellig kon word nie en dat dit heelwaarskynlik nooit sal kan realiseer nie.
  4. Hulle weet (en baie het dit al ondervind) dat wel deurdagte andersdenkendes hulle stelselmatig met logiese vrae en argumente tot in die hoek druk waar net die hel en doem dreigemente as afweermiddels oorbly...

Hierdie wetes is vir Christene 'n groot verleentheid en hulle geloofslewe het een groot kenmerk: Onsekerheid.

En nou die woede en geswets:

Woede is natuurlik altyd 'n sekondêre reaksie. Dit volg altyd op basiese emosies soos verleentheid, onsekerheid en vrees. En watter verleentheid en onsekerhede kan groter wees as wat Christene diep binne beleef – soos hierbo aangeroer? Watter vrees kan groter wees as dat ek as Christen my heilsbestemming nie sinvol en geloofwaardig sal kan verdedig nie – ook nie vir myself nie? Seker veral vir myself.

Na hierdie primêre emosies, kom die woede en die taal van woede. Afhangend van die Christen se opvoeding en hoe diep sy intellek begrawe is kom die woordkeuses, die "doomsayings" en die felheid waarmee hy sy andersdenkende "opponent" – nie wil bekeer nie – wil braai.

Soos wat onse Calvyn ook op 'n keer nodig gevind het toe 'n man hom so geteister het met logiese, rasionele vrae dat hy naderhand moedeloos was en die man op 'n brandstapel laat vermoor het. Wat 'n voorbeeld vir Christene is dit nie!? Dink ook maar aan vele die vele mense wat deur die eeue gesterf het omdat hulle anders as die heersende idees gedink het. Brandstapels was hulle monumente.

Ek kom 'n lang pad as Christen. My belewenisse van die geloof oor die jare is gekenmerk deur verwondering, toewyding, kosbare verhoudings, soms dweperigheid en uiteindelik ontnugtering. Ek het 20 jaar gelede intensiewe Bybelstudie begin doen sonder dogmatiek-handleidings, maar met insig verkry uit die werk van Bybelkenners vanuit akademiese instansies wêreldwyd. Ek het begin wyd lees en studeer.

Hierdie ouens probeer nie die Bybel aftakel nie – hulle gee die feite uit navorsing oor die oorsprong van Bybelboeke, -briewe, en gedeeltes uit hoofstukke. Hulle wys op invoegsels en foute deur oorskrywers tydens 1400 jaar van kopiëring van die Bybel met pen en ink – om van vertaalfoute (soms doelbewus) nie eens te praat nie! Die jongste invoeging is in die 1983-vertaling van die Afrikaanse Bybel in Joh. 1:18.

Hulle werp ook lig op die wyse waarop die chronologie van die Bybelboeke deur die vroeë kerk gemanipuleer is om 'n storielyn vanaf Adam tot by Jesus te probeer daarstel. Die Joodse "Ou Testament" se boeke is anders gerangskik en sou nie so 'n storielyn kon ondersteun nie.

In die navorsing kan gesien word hoedat die dogma wat die kerke van ons verwag om in te glo, aanmekaargeflans is – sommige belydenisse waarvan moeilik uit die Bybel gesubstansieer kan word tensy jy die "tricks of the trade" ken – weet waar en hoe om sekere Bybeltekste in te span en watter gedeeltes om uit te los.

Hoe meer ek bestudeer het, hoe meer het die koherensie van wat ek probeer glo het uitmekaar geval. Ek kan nie meer in 'n kerk staan en die 12 artikels met oortuiging bely nie. Ek kan nie meer na die doopformulier luister sonder om die joos in te raak nie.

Ek is verlig dat ek myself kon losmaak uit die onderdrukkende dogma van die kerk. Jesus het iets anders bedoel toe hy met die klomp Jode in Joh. 8:32 gepraat het, maar sy woorde "Die waarheid sal julle vrymaak" het vir my 'n eie, nuwe betekenis gekry.

Omdat ek steeds 'n behoefte het om in iets hoër as die materiële te glo (ek weet sowaar nie hoekom nie) is ek nou besig om vir myself 'n rasioneel-verantwoordbare benadering met betrekking tot geloof en "Christenskap" te probeer saamstel – indien dit ooit moontlik is.

Ek vertrou dat die onvergelykbare hoë etiese- en morele lewenswyse en lering van Jesus wat in die Bybel opgeteken is, geloofwaardig is. Dit is al wat my hoop gee. Hierdie soeke is vir my baie ernstig.

Dit is lekker om te weet daar is ouens soos hier by SES. Dit is egter altyd nodig om eie kritiese selfdenke te beoefen. Ek wens ek kon meer mense saam my op hierdie pad vat. Miskien is die tyd nou hier...

Frik van Eeden

Sluit by ons aan

Klik hier om lid te word van die Sentrum vir Eietydse Spiritualiteit. Word per e-pos in kennis gestel en kry afslag op dagkonferensies, kursusse, boeke, DVD's ens.

Die Dans met God

Die Dans met God

Boek:  Die Dans met God (2015) deur Dr. Abel Pienaar. Die eens onaantasbare dogmas wat aan ons as die absolute waarheid voorgehou was, word nou al hoe meer bevraagteken. Dit beteken egter nie dat wanneer iemand nuut dink oor God en geloof, so 'n persoon nie ook spiritueel is nie. Die teendeel is eerder waar. Die boek is beskikbaar in boekwinkels (R189) en kan ook bestel word by Naledi Uitgewers.

DVD: Saam op soek na God

Saam op soek na God

Gewone mense en bekendes word gevra om oor hulle oortuigings en geloof te praat. Vrae soos: Wie is God vir jou?
Het jy enige bewyse van God se bestaan? Ons het gelowiges tot ateïste, new agers tot wikka hekse gaan vra. Die DVD kos R130 maar vir Sentrum (SES) lede net R110.

Boek: Hier staan ek...

Duisende Afrikaanse mense voel verwyderd van fundamentalistiese sienings van Christenskap en verlaat die tradisionele kerke in hul hordes. Hulle voel dikwels skuldig en alleen en is onder die indruk dat daar iets met hulle fout is. Hulle soek nuwe Afrikaanse gespreksgenote en gemeenskappe waarin hulle hul nuwe spiritualiteit kan uitdruk. Hierdie boek is die resultaat van sodanige gesprekke. Beskikbaar by Griffel of bestel direk by Boekblik.

Jesus van Nasaret

Jesus van Nasaret

Boek:  Jesus van Nasaret (2009) deur Prof. Sakkie Spangenberg. "In Jesus van Nasaret is Spangenberg op sy beste. Hy skryf oor die feilbaarheid van die Skrif en verduidelik uit 'n suiwer historiese oogpunt hoe Israel ontstaan en wie Jesus was." Beskikbaar by Kalahari, Exclusive Books, Protea Boekwinkel, of by die skrywer.

Stuur vir ons 'n brief

Ons stel belang in jou reaksie en kommentaar op enige gegewe artikel en jou denke rondom die soeke na eietydse spiritualiteit. Besoek asb. hierdie bladsy vir meer inligting.

Kopiéreg © spiritualiteit.co.za