Die Hoogste Wese

Deur Hennie Strydom op 1 Mei 2012

'n God is 'n hipotetiese bonatuurlike entiteit wat deur gelowiges beskou word as die prima causa (eerste oorsaak) van die universum, en word verantwoordelik geag vir bepaalde aspekte van die werklikheid, en vir die werklikheid as geheel. Gode kon ook op aarde geleef het, naamlik in die natuur, asook in die hemel of in die onderaardse of onderwêreld. Die geloof in gode is algemeen verspreid, maar kulture verskil in die aantal gode wat aangeneem is, die betekenis wat mense daaraan gegee het, en hulle houding ten opsigte van gode (ook uit die ander kulture). Die monoteïstiese gelowe, soos die Jodedom, Christendom, en Islam, erken in beginsel slegs één god. In die politeïstiese gelowe soos die Noorse of Germaanse mitologie en die Hindoeïsme is daar baie (klasse van) gode (in Indië word gode devas genoem, en in Wes- en Noordwes-Europa Ase, Elwe en Wane). Dit is nie wetenskaplik bewysbaar dat gode bestaan nie. Die bestaan van gode, oftewel 'n God, is egter ook nie wetenskaplik weerlegbaar nie. Dit het veral te make met die vaagheid van die begrip. Gode word meer vir weerlegging vatbaar sodra hulle spesifiek ingekleur word met eienskappe soos algoedheid, almag, en alwetendheid. Die onweerlêbaarheid van die bestaan van 'n god is ook geen argument vir die bestaan van 'n god nie.

Etimologies kan die woord God na alle waarskynlikheid teruggevoer word na die Indo-Europese ghu-tó (die aangeroepene). Ook word dit in verband gebring met 'n werkwoord wat giet of offer beteken. Daar is ook 'n parallel met die Oudpersiese woord Khoda (God). Wat ook van belang is teen die agtergrond is die Sanskrit woord hu wat (onder meer) 'aanroep' beteken. Die woord God kan moontlik ook in verband gebring word met die Afrikaanse woord goed, Engels good, Oudengels gód en Sweeds god.

Geloofsopvattinge oor die wese van God en gode

Teoloë hou hulself o.a. besig met die studie van die wese van die godheid. Enersyds poog teoloë om die wesenskenmerke duidelik te maak, soms selfs te sistematiseer. Andersyds probeer mense soms 'n persoonlike godservaring vas te vang in 'n teologiese of filosofiese sisteem. Oor die algemeen het baie teologiese sisteme dit gemeen dat hulle begin met die begrip van 'God' of 'god(e)'.

Opsomming van teologiese geesteshoudings

Die verskillende teologiese opvattinge kan gegroepeer en geklassifiseer word na gelang hulle geesteshouding betreffende drie fundamentele sake:

  1. Bestaan God of gode? Indien wel, wat is hul belang of plek in die religie?
  2. Is God louter enkelvoudig of bestaan daar meerdere gode?
  3. Is God transendentaal [bonatuurlik] of immanent [inwonend] of beide?

Die antwoorde op hierdie drie vrae reflekteer en impliseer die verskillende posisies aangaande die verwantskap tussen God/god(e) en die wêreld enersyds en tussen God/god(e) en die mensdom andersyds.

As ons kyk na die onderskeie godsdiens of geloofsvorme wat deur die geskiedenis van die mensdom heen ontstaan en verfyn is, en deur kenners geanaliseer en omskryf is vir komende geslagte om geen twyfel te ervaar oor presies WAT die betrokke geloofstruktuur behels nie, kom ons op die volgende steeds bestaande, of selfs lewende, en steeds bekende dog in onbruik geraakte, teologieë af:

Manlike, vroulike en hermafrodiete gode

Deur die geskiedenis heen is daar 'n skommelende aantal manlike sowel as vroulike gode, en dikwels is hulle selfs tweeslagtig of onsydig. Mense gaan uit van die standpunt dat die maatskappybeeld en die ordening van die samelewing sterk verband hou met die religieuse visie en omgekeerd. So is daar tallose argeologiese en historiese aanwysinge dat daar in die prehistorie tot so 7000 jaar gelede 'n hoofsaaklik matriargale samelewing bestaan het, waarvan die sentrum in Anatolië geleë was, en waar die Opperwese 'n MOEDER was. Ook by opgrawings na die Indusbeskawing het mense tallose aanwysinge gevind van dié Moedergodinkultus. Nadat nomade-stamme, moontlik weens klimatologiese redes, hierdie kulture oorrompel het, word ook manlike gode binne hierdie gemeenskappe voorwerpe van aanbidding. Dikwels is die Moedergodin dan deur die manlike god(e) verdring. Maar daar is 'n lang oorgangsfase van die godinkultusse. Dit het dikwels in ondergedoke vorm parallel bly voortbestaan, tot op hede. Die Romeine was hieroor uiters verdraagsaam, mits die openbare orde maar nie geskaad is nie.

Voetnotas

1. JHWH, YHWH, Jahwe of Jehova: die Hebreeuse persoonlike of eienaam van God wat tydens openbare voorlesing met die woorde 'Elohim' of 'Adonai' vervang is, omdat Jahwe in die Hebreeuse tradisie nooit op sy naam genoem is nie. Jahwe is verwant aan die Hebreeuse werkwoord JH 'om te wees' – 'Ek is wat ek is'.
2. Ukko: die god van donder, is een van die belangrikste godhede in Finse volksgodsdiens. Die naam Ukko is afgelei van ukkonen, "donder", maar beteken ook "ou man". Ukko se tuiste is die middelpunt van die hemelgewelf, die nawel van die hemel; derhalwe is hy dikwels Jumala, "Hemelse God" genoem. Daar is geglo dat Ukko reënval en dus vrugbaarheid van die land beheer, daarom is offergawes aan hom gebring aan die begin van saaityd en in tye van droogte.
3. Bog: die Slawiese naam vir die Christen Godheid. Belobog, Belbog, Bialbog, Byelobog, Bielobog (al die name beteken: Wit God), is 'n saamgestelde mitiese Slawiese godheid van lig en Son, die teëbeeld van donker en die vervloekte Czernobog (Swart God).
4. Brahma: die Hindoe skeppergod.

Hennie Strydom kan gekontak word by
Hennie is reeds afgetree, sy vakgebied was die elektroniese tegnologie. Hy is tans besig om op sy eie navorsing te doen oor die evolusionêre oorsprong van geloof.
Hy sou graag kontak wou maak met ander persone wat meer inligting het oor die antieke sterrekunde, veral in samehang met Bybelse verhale wat op die beweging van die son en die sodiak gebaseer is – soos bv. die verhaal van Jakob, sy vroue en kinders, die verhaal van Jona, die Christus-verhaal ens.

Sluit by ons aan

Klik hier om lid te word van die Sentrum vir Eietydse Spiritualiteit. Word per e-pos in kennis gestel en kry afslag op dagkonferensies, kursusse, boeke, DVD's ens.

Dr. Piet Muller: Die Evangelie van Thomas

Die Evangelie van Thomas - met verklarende aantekeninge

Dr. Piet Muller se groot werk, Die Evangelie van Thomas – met verklarende aantekeninge nou op SES in PDF formaat (1.3 MB) of Kindle weergawe (0.5 MB).

Die Dans met God

Die Dans met God

Boek:  Die Dans met God (2015) deur Dr. Abel Pienaar. Die eens onaantasbare dogmas wat aan ons as die absolute waarheid voorgehou was, word nou al hoe meer bevraagteken. Dit beteken egter nie dat wanneer iemand nuut dink oor God en geloof, so 'n persoon nie ook spiritueel is nie. Die teendeel is eerder waar. Die boek is beskikbaar in boekwinkels (R189) en kan ook bestel word by Naledi Uitgewers.

DVD: Saam op soek na God

Saam op soek na God

Gewone mense en bekendes word gevra om oor hulle oortuigings en geloof te praat. Vrae soos: Wie is God vir jou?
Het jy enige bewyse van God se bestaan? Ons het gelowiges tot ateïste, new agers tot wikka hekse gaan vra. Die DVD kos R130 maar vir Sentrum (SES) lede net R110.

Boek: Hier staan ek...

Duisende Afrikaanse mense voel verwyderd van fundamentalistiese sienings van Christenskap en verlaat die tradisionele kerke in hul hordes. Hulle voel dikwels skuldig en alleen en is onder die indruk dat daar iets met hulle fout is. Hulle soek nuwe Afrikaanse gespreksgenote en gemeenskappe waarin hulle hul nuwe spiritualiteit kan uitdruk. Hierdie boek is die resultaat van sodanige gesprekke. Beskikbaar by Griffel of bestel direk by Boekblik.

Jesus van Nasaret

Jesus van Nasaret

Boek:  Jesus van Nasaret (2009) deur Prof. Sakkie Spangenberg. "In Jesus van Nasaret is Spangenberg op sy beste. Hy skryf oor die feilbaarheid van die Skrif en verduidelik uit 'n suiwer historiese oogpunt hoe Israel ontstaan en wie Jesus was." Beskikbaar by Kalahari, Exclusive Books, Protea Boekwinkel, of by die skrywer.

Stuur vir ons 'n brief

Ons stel belang in jou reaksie en kommentaar op enige gegewe artikel en jou denke rondom die soeke na eietydse spiritualiteit. Besoek asb. hierdie bladsy vir meer inligting.

Kopiéreg © spiritualiteit.co.za